مالیات مکسوره چیست؟

مالیات مکسوره مالیاتی است که مطابق قوانین مالیاتی، وظیفه پرداخت و کسر آن بر عهده افراد پرداخت کننده وجوه است. در حقیقت این مالیات معادل مبلغی است که کارفرما (پرداخت کننده) در زمان تخصیص یا پرداخت مبلغ صورتحساب، از اصل مبلغ کالا یا خدمت کسر و به نام صاحب صورتحساب به حساب سازمان مالیاتی واریز می‌نماید. این مالیات با عنوان مالیات تکلیفی نیز شناخته می‌شود.

نکته

پرداخت کننده مالیات موظف است رسید پرداخت را به صاحب صورتحساب ارائه نموده، مشخصات هویتی و اقامتی مفصل صاحبان صورتحساب را به اداره مالیاتی مربوطه ارسال نماید.

تذکر مهم

انواع مالیات‌های قابل کسر از صورتحسابها موسوم به مالیات‌های مکسوره مسئله ماده 104 قانون مالیاتهای مستقیم بود؛ که تقریبا به کلیه امور پیمانکاری، خدمات و حق الزحمه خدمات تعلق می‌گرفت. اما از آنجا که این ماده قانونی در اصلاحیه قانون مالیاتها در سال 1394 حذف شد، تنها مواردی که مطابق قانون، پرداخت کننده وجوه موظف به کسر مالیات از سوی دریافت کننده وجوه است، تحت عنوان مالیات‌های مکسوره شناخته می‌شوند.

مالیات‌های مکسوره در واقع پیش پرداخت‌هایی برای مالیات بازده مودیان است؛ از مهم‌ترین موارد پرداخت مالیات‌های مکسوره می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

مالیات حقوق (مواد قانونی 85 و 86 اصلاحی)

قرارداد مضاربه (102 ق.م.م)

قرارداد حق الوکاله (103 ق.م.م)

قرارداد با موسسات بیمه (109 ق.م.م)

منافع بلاعوض اموال (123 ق.م.م)

نقل و انتقال سهام (143 ق.م.م)

تکلیف مدیران تصفیه اشخاص حقوقی (116 ق.م.م)

مسئولیت آخرین مدیران شخص حقوقی و مدیران تصفیه و ضامنها (118 ق.م.م)

مالیات تکلیفی اشخاص حقوقی خارجی و موسسات مقیم خارج (107 ق.م.م)

حق الزحمه پزشکان برای کار در مراکز درمانی

مالیات اجاره موجران در اجاره ملک به اشخاص حقوقی (تبصره 9 ماده 53 ق.م.م)

بر پایه تبصره 9 ماده 53 قانون مالیاتهای مستقیم، در صورتى که مستاجر اشخاص حقوقى (اعم از دولتى یا خصوصى و یا نهادهاى عمومى غیردولتی) باشند، هنگام پرداخت اجاره بها مکلفند مالیات متعلقه را طبق قانون محاسبه، کسر و ظرف مدت ده روز پس از کسر، به حساب اداره مالیاتی محل وقوع ملک پرداخت و رسید آن را به موجر تسلیم نماید.

نکته

در صورتی که قرارداد اجاره، به صورت رهن جامع باشد، مستاجر تکلیفی به کسر مالیات ندارد؛ اما اگر قرارداد اجاره به صورت رهن و اجاره باشد، مستاجر باید طبق میزان اجاره پرداختی، مالیات را محاسبه، از مبلغ اجاره بها کسر و به حساب سازمان واریز نماید.

به استناد بند “ح” تبصره 6 قانون بودجه سال 1400 و در ادامه طی دستور العمل ابلاغی توسط سازمان امور مالیاتی کشور به تاریخ 1399/2/15، کلیه مراکز درمانی مشمول این قانون موظف هستند 10% از حق الزحمه یا حق العمل پزشکی، پزشکان را که به موجب دریافت وجه صورت حساب های ارسالی به بیمه‌ها و یا نقدا که از طرف بیمار پرداخت می‌شود، به عنوان علی الحساب مالیات کسر و به نام پزشک مربوط تا اتمام ماه بعد از وصول مبلغ به صورت‌حساب به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند.

مراکز درمانی مشمول این قانون عبارتند از:

نکات

1- مالیات علی‌الحساب این بند، شامل کلیه پرداخت‌های که مشمول مالیات بر درآمد حقوق هستند نظیر حقوق و کارانه دریافتی، نخواهد بود.

2- در صورتی که پزشکان در استخدام مراکز درمانی مرکز فعالیت خود باشند، مشمول کسر مالیات تکلیفی برای حق الزحمه یا حق العمل خود نخواهند بود. در واقع کلیه وجوه دریافتی آن‌ها، مشمول مقررات فصل مالیات بر درآمد حقوق است.

طبق ماده 199 ق.م.م، هر شخص حقيقی يا حقوقی که به موجب مقررات ‌اين قانون مکلف به کسر و ايصال ماليات موديان ديگر باشد، در صورت تخلف از انجام وظايف مقرره، علاوه بر مسئوليت تضامنی که با مودی در پرداخت ماليات خواهد داشت، مشمول پرداخت جرائم زیر خواهد بود:

جریمه‌ای معادل ده درصد (10%) مالیات پرداخت نشده در موعد مقرر

جریمه‌ای دو و نیم درصد (2.5%) مالیات به ازای هر ماه نسبت به مدت تاخیر از سررسید پرداخت